فنلاند، سرزمین هزار دریاچه و شادترین کشور جهان برای چندین سال متوالی، مقصدی رویایی برای بسیاری از مهاجران است. ثبات اقتصادی، سیستم آموزشی بی نظیر، رفاه اجتماعی بالا و تعادل میان کار و زندگی، تنها بخشی از دلایلی است که افراد را به سمت این کشور نوردیک می کشاند. اما مهاجرت به فنلاند تنها آغاز راه است؛ هدف نهایی برای بسیاری از مهاجران، دستیابی به ثبات حقوقی از طریق دریافت اقامت دائم فنلاند است.

دریافت اقامت دائم (Pysyvä oleskelulupa) به شما این امکان را می دهد که بدون محدودیت زمانی در این کشور زندگی کنید، کار کنید و از حقوقی تقریباً مشابه با شهروندان فنلاندی بهره مند شوید. در این مقاله طولانی و مفصل، تمامی زوایا، شرایط، مسیرها و چالش های موجود در مسیر رسیدن به اقامت دائم فنلاند را بررسی خواهیم کرد تا شما با دیدی باز و اطلاعاتی دقیق قدم در این مسیر بگذارید.

اقامت دائم فنلاند چیست و چه تفاوتی با شهروندی دارد؟

پیش از ورود به بحث شرایط، باید بدانیم دقیقا به دنبال چه هستیم. اقامت دائم فنلاند وضعیتی است که پس از مدت مشخصی زندگی قانونی و مداوم در این کشور به دست می آید. برخلاف اقامت موقت (که تاریخ انقضا دارد و وابسته به دلیل خاصی مثل کار یا تحصیل است)، اقامت دائم تا زمانی که شما در فنلاند زندگی می کنید، اعتبار دارد.

تفاوت اصلی اقامت دائم فنلاند با شهروندی (پاسپورت) در چند مورد خلاصه می شود:

1. حق رای: با اقامت دائم شما می توانید در انتخابات شهرداری ها رای دهید، اما برای انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری نیاز به حق شهروندی دارید.
2. پاسپورت: اقامت دائم به شما کارت اقامت می دهد، نه پاسپورت فنلاندی. با این حال، با کارت اقامت دائم فنلاند می توانید آزادانه در منطقه شنگن سفر کنید.
3. انتصاب در مشاغل دولتی خاص: برخی مشاغل حساس امنیتی تنها مختص شهروندان است.

با این حال، برای ۹۹ درصد از امور روزمره، رفاهی، درمانی و کاری، داشتن اقامت دائم فنلاند امنیت و آزادی عمل کاملی را برای شما فراهم می کند.

شرط اصلی: قانون ۴ سال اقامت مداوم

سنگ بنای دریافت اقامت دائم فنلاند، حضور مداوم در این کشور است. طبق قوانین اداره مهاجرت فنلاند (Migri)، شما باید به مدت ۴ سال با داشتن «مجوز اقامت نوع A» (مجوز اقامت پیوسته) در فنلاند زندگی کرده باشید.

انواع مجوزهای اقامت و تاثیر آن بر اقامت دائم

درک انواع مجوزها حیاتی است، زیرا هر سالی که در فنلاند می گذرانید لزوماً برای اقامت دائم فنلاند محاسبه نمی شود:

• مجوز نوع B (موقت): معمولاً به دانشجویان یا کارگران فصلی داده می شود. سال های حضور با ویزای نوع B، به صورت کامل برای ۴ سال مورد نیاز محاسبه نمی شوند (طبق قوانین جدید، نیمی از زمان تحصیل محاسبه می شود که در ادامه توضیح می دهیم).
• مجوز نوع A (پیوسته): این مجوز طلایی برای رسیدن به هدف است. اگر شما با ویزای کاری، سرمایه گذاری یا الحاق به خانواده (که همسر اقامت دائم یا شهروندی دارد) وارد شوید، معمولاً از ابتدا یا پس از تمدید اول، ویزای نوع A دریافت می کنید. برای درخواست اقامت دائم فنلاند، ۴ سال زندگی با این نوع ویزا الزامی است.
• مجوز نوع P (دائم): هدف نهایی ماست.

نکته مهم این است که در طول این ۴ سال، نباید بیش از حد مجاز از فنلاند خارج شده باشید. اگر در طول دوره ۴ ساله بیش از ۱۰ ماه را خارج از فنلاند گذرانده باشید، ممکن است درخواست اقامت دائم فنلاند شما رد شود یا به تعویق بیفتد.

مسیرهای اصلی برای رسیدن به اقامت دائم فنلاند

رسیدن به نقطه ۴ سال اقامت، نیازمند داشتن یک دلیل موجه برای حضور در فنلاند است. در ادامه اصلی ترین مسیرهایی که مهاجران ایرانی از طریق آن اقدام می کنند را بررسی می کنیم.

۱. مهاجرت کاری (Work Residence Permit)

فنلاند به شدت به نیروی کار متخصص نیاز دارد. حوزه های IT، مهندسی، پرستاری و خدمات از جمله بخش های پرتقاضا هستند. اگر شما موفق به دریافت پیشنهاد شغلی (Job Offer) شوید و قرارداد شما بلندمدت باشد، معمولاً ویزای نوع A دریافت می کنید.

پس از ۴ سال کار کردن، پرداخت مالیات و نداشتن سوسابقه کیفری، مسیر دریافت اقامت دائم فنلاند برای شما بسیار هموار خواهد بود. نکته کلیدی در این مسیر، حفظ شغل است. اگر شغل خود را از دست بدهید، مدت کوتاهی برای یافتن شغل جدید فرصت دارید، در غیر این صورت زنجیره اقامت شما قطع می شود.

نکته تخصصی: آیا می دانید تغییر کارفرما یا نوع قرارداد می تواند بر روند پرونده اقامتی شما تاثیر بگذارد؟ قوانین کار در فنلاند و تاثیر آن بر اقامت، پیچیدگی های حقوقی زیادی دارد.

برای بررسی تخصصی قرارداد کاری و اطمینان از اینکه شغل شما منجر به اقامت دائم می شود، همین حالا با کارشناسان خدمات حقوقی مهاجرتی گلوبال مهاجر مشورت کنید.

۲. تحصیل در فنلاند و قوانین جدید

تا پیش از سال ۲۰۲۲، دوران تحصیل با ویزای نوع B محاسبه می شد و تاثیر کمی بر اقامت دائم فنلاند داشت. اما با تغییرات جدید در قانون بیگانگان فنلاند، شرایط برای دانشجویان بسیار مطلوب شده است.

اکنون، زمان سپری شده با ویزای تحصیلی نیز در روند محاسبه زمان مورد نیاز برای اقامت دائم لحاظ می شود. علاوه بر این، پس از فارغ التحصیلی، به دانشجویان ویزای جستجوی کار (Job Seeker) داده می شود که نوع A است. اگر دانشجویی بتواند بلافاصله پس از تحصیل کار پیدا کند، پروسه رسیدن به اقامت دائم فنلاند برای او بسیار سریع تر از گذشته طی خواهد شد. تسلط به زبان فنلاندی در دوران تحصیل، شانس کاریابی و در نتیجه دریافت اقامت را دوچندان می کند.

۳. سرمایه گذاری و استارتاپ (Startup Permit)

فنلاند یکی از بهترین اکوسیستم های استارتاپی در اروپا را دارد. اگر شما ایده ای نوآورانه دارید که قابلیت رشد سریع بین المللی دارد، می توانید برای ویزای استارتاپ اقدام کنید.

این ویزا مستقیماً منجر به دریافت اجازه اقامت نوع A می شود. برخلاف بسیاری از کشورها که نیاز به سرمایه گذاری های سنگین چند صد هزار یورویی دارند، در فنلاند ایده و تیم شما مهم تر از سرمایه اولیه نقدی است. اگر تیم شما بتواند بیزینس خود را در فنلاند توسعه دهد و ۴ سال اقامت خود را تمدید کند، اقامت دائم فنلاند در انتظار شماست.

۴. الحاق به خانواده (Family Ties)

اگر همسر شما شهروند فنلاند باشد یا دارای اقامت دائم فنلاند باشد، شما نیز می توانید اقامت دریافت کنید. این یکی از سریع ترین و کم دردسرترین روش هاست، البته به شرطی که واقعی بودن ازدواج اثبات شود. اقامت صادر شده از این طریق معمولاً از نوع A است و شمارش معکوس ۴ ساله از همان روز اول آغاز می شود.

پیش نیازهای حیاتی برای درخواست اقامت دائم

صرفاً حضور ۴ ساله کافی نیست. برای اینکه اداره مهاجرت (Migri) با درخواست اقامت دائم فنلاند شما موافقت کند، باید شرایط زیر را نیز احراز کنید:

الف) تسلط بر زبان (فنلاندی یا سوئدی)

این شاید بزرگترین چالش برای ایرانیان باشد. برای دریافت اقامت دائم، شما باید مدرک زبان سطح B1 (متوسط) در یکی از زبان های رسمی فنلاند (فنلاندی یا سوئدی) را ارائه دهید. آزمون رسمی زبان در فنلاند YKI نام دارد.

بسیاری از مهاجران تصور می کنند با زبان انگلیسی می توانند تا ابد در فنلاند زندگی کنند. هرچند انگلیسی در محیط کار (به ویژه IT) رایج است، اما قانون گذار برای اعطای اقامت دائم فنلاند، همگرایی شما با جامعه (Integration) را از طریق یادگیری زبان می سنجد. بنابراین، از همان روز اول ورود، یادگیری زبان را جدی بگیرید.

ب) تمکن مالی و عدم نیاز به کمک های دولتی

شما باید اثبات کنید که در طول این مدت، از پس مخارج خود برآمده اید. استفاده مکرر از کمک هزینه های سوسیال (Kela) به عنوان منبع اصلی درآمد، می تواند مانعی بزرگ بر سر راه دریافت اقامت دائم فنلاند باشد. دولت فنلاند به دنبال جذب افرادی است که به اقتصاد کمک کنند، نه اینکه باری بر دوش سیستم رفاهی باشند. البته استفاده های جزئی یا در شرایط خاص قانونی (مثل مرخصی زایمان و …) مشکلی ایجاد نمی کند.

ج) پرداخت منظم مالیات و بیمه بازنشستگی

فنلاند کشوری قانون مدار است. اگر کارآفرین هستید یا کارمند، سوابق پرداخت مالیات شما به دقت بررسی می شود. هرگونه فرار مالیاتی یا کار سیاه، رویای اقامت دائم فنلاند را نابود خواهد کرد. همچنین پرداخت حق بیمه بازنشستگی (TyEL) برای کارآفرینان و کارمندان الزامی است.

د) عدم سوءپیشینه کیفری

ارتکاب جرائم سنگین، یا تکرار جرائم رانندگی (مثل رانندگی در مستی یا سرعت غیرمجاز مکرر) می تواند باعث رد شدن درخواست شود. شهروند خوب بودن، شرط لازم برای اعطای اقامت دائم فنلاند است.

مدارک مورد نیاز برای ثبت درخواست

زمانی که ۴ سال شما تکمیل شد و شرایط بالا را داشتید، باید مدارک زیر را در سایت EnterFinland بارگذاری کنید:

1. پاسپورت معتبر.
2. کپی تمام صفحات پاسپورت قدیمی (برای بررسی مهرهای ورود و خروج).
3. مدرک زبان (گواهی آزمون YKI).
4. مدارک شغلی (قرارداد کار، فیش های حقوقی ۶ ماه اخیر).
5. اگر خویش فرما هستید: ترازنامه مالی شرکت و گواهی پرداخت بیمه YEL.
6. توضیحات درباره هرگونه غیبت طولانی از فنلاند (اگر وجود داشته باشد).

دقت در جمع آوری این مدارک بسیار مهم است. نقص در پرونده می تواند پروسه صدور اقامت دائم فنلاند را ماه ها به تاخیر بیندازد.

چالش ها و نکات ظریف حقوقی

بسیاری از افراد با اعتماد به نفس بالا اقدام به درخواست می کنند اما با نامه ردی (Reject) مواجه می شوند. چرا؟ چون جزئیات ریزی وجود دارد که از چشم افراد عادی پنهان می ماند.

• وقفه در مجوزها: اگر بین انقضای ویزای قبلی و درخواست ویزای جدید شما فاصله ای بیفتد، ممکن است زنجیره ۴ ساله پاره شود و مجبور شوید همه چیز را از صفر شروع کنید.
• نوع قرارداد کاری: برخی قراردادهای کاری که “صفر ساعت” هستند یا درآمد تضمین شده ای ندارند، ممکن است از نظر اداره مهاجرت برای تامین هزینه های زندگی کافی تلقی نشوند و مانع دریافت اقامت دائم فنلاند شوند.
• سفرهای کاری: اگر شغل شما ایجاب می کند که مدت زیادی را خارج از فنلاند باشید، باید بتوانید اثبات کنید که مرکز زندگی شما همچنان فنلاند است. قوانین مربوط به غیبت مجاز پیچیدگی های خاص خود را دارد.

مسیر مهاجرت پر از تبصره های قانونی است که دائم در حال تغییرند. یک اشتباه کوچک در پر کردن فرم ها یا محاسبه زمان ها می تواند زحمات ۴ ساله شما را به خطر بیندازد.

آیا نگران جزئیات پرونده خود هستید؟

جلوگیری از اشتباهات رایج مهاجرتی تخصص ماست. تیم وکلای مجرب ما می توانند پرونده شما را پیش از ارسال به اداره مهاجرت بازبینی کنند تا شانس موفقیت شما به حداکثر برسد.

برای رزرو وقت مشاوره و تضمین آینده خود در فنلاند، به خدمات حقوقی مهاجرتی گلوبال مهاجر مراجعه کنید.

اقامت دائم اتحادیه اروپا (EU Long-Term Resident)

علاوه بر اقامت دائم فنلاند (Pysyvä)، نوع دیگری از اقامت نیز وجود دارد که به آن اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا (P-EU) می گویند. شرایط دریافت این نوع اقامت بسیار شبیه به اقامت دائم ملی فنلاند است (۵ سال اقامت مداوم به جای ۴ سال).

مزیت این نوع اقامت این است که اگر تصمیم بگیرید در آینده به کشور دیگری در اتحادیه اروپا مهاجرت کنید، پروسه انتقال اقامت شما با این کارت راحت تر خواهد بود. اما برای اکثر کسانی که قصد ماندن در فنلاند را دارند، همان اقامت دائم فنلاند ملی (بعد از ۴ سال) گزینه سریع تر و مناسب تری است.

سوالات متداول درباره اقامت دائم فنلاند

۱. آیا خرید ملک در فنلاند منجر به اقامت دائم می شود؟

خیر. برخلاف برخی کشورهای جنوب اروپا، خرید ملک در فنلاند به تنهایی هیچگونه حق اقامتی ایجاد نمی کند. مسیر دریافت اقامت دائم فنلاند تنها از طریق زندگی فعال (کار، تحصیل، سرمایه گذاری فعال) می گذرد.

۲. پروسه بررسی درخواست اقامت دائم چقدر طول می کشد؟

این زمان متغیر است، اما به طور معمول بین ۲ تا ۱۲ ماه زمان می برد. اگر درخواست را به صورت الکترونیکی (از طریق Enter Finland) ثبت کنید، معمولاً سریع تر از درخواست کاغذی بررسی می شود.

۳. آیا می توانم خانواده ام را همزمان برای اقامت دائم اقدام کنم؟

بله، اگر شما واجد شرایط دریافت اقامت دائم فنلاند باشید و اعضای خانواده نیز مدت زمان لازم را در فنلاند سپری کرده باشند و شرط درآمد خانوار را برآورده کنید، آن ها نیز می توانند درخواست دهند.

۴. اگر در آزمون زبان قبول نشوم چه می شود؟

بدون مدرک زبان، دریافت اقامت دائم (Permanent Residence) تقریبا غیرممکن است. اما نگران نباشید، شما می توانید اقامت موقت خود (نوع A) را تمدید کنید و در فنلاند بمانید تا زمانی که سطح زبان خود را تقویت کرده و مدرک را بگیرید. نداشتن مدرک زبان باعث اخراج شما نمی شود، فقط تبدیل اقامت موقت به اقامت دائم فنلاند را به تاخیر می اندازد.

مزایای زندگی با اقامت دائم در فنلاند

دستیابی به کارت اقامت دائم فنلاند، کلید ورود به یک زندگی باکیفیت و بی دغدغه است. بیایید نگاهی دقیق تر به مزایایی بیندازیم که پس از دریافت این کارت انتظار شما را می کشند:

• امنیت شغلی: دیگر نگران انقضای ویزا نیستید. اگر شغل خود را از دست بدهید، استرس اخراج از کشور را ندارید و می توانید با آرامش و تحت پوشش بیمه بیکاری به دنبال شغل جدید بگردید. کارفرمایان نیز رغبت بیشتری به استخدام دارندگان اقامت دائم فنلاند دارند.
• تسهیلات بانکی و وام مسکن: بانک ها به افرادی که اقامت دائم دارند بسیار راحت تر وام مسکن با بهره های پایین (که در فنلاند بسیار مرسوم است) اعطا می کنند.
• تحصیل رایگان: تحصیل در تمامی مقاطع (حتی دانشگاه) برای دارندگان اقامت دائم و شهروندان رایگان است، در حالی که دانشجویان بین المللی خارج از اتحادیه اروپا باید شهریه بپردازند.
• مسیر هموار به سوی پاسپورت: پس از دریافت اقامت دائم، معمولاً با گذشت ۱ یا ۲ سال دیگر (در مجموع ۵ تا ۶ سال اقامت) و اثبات تسلط به زبان، می توانید برای شهروندی و دریافت یکی از قدرتمندترین پاسپورت های جهان اقدام کنید.

کلام آخر

مهاجرت به فنلاند یک ماراتن است، نه یک دوی سرعت. دریافت اقامت دائم فنلاند پاداش کسانی است که با برنامه، پشتکار و رعایت قوانین در این مسیر گام برداشته اند. از یادگیری زبان سخت اما شیرین فنلاندی گرفته تا انطباق با فرهنگ کاری و قوانین مالیاتی، هر مرحله نیازمند دقت و توجه است.

مهم ترین توصیه به متقاضیان این است که پرونده خود را ساده نگیرند. قوانین مهاجرتی فنلاند اگرچه شفاف هستند، اما در جزئیات اجرایی می توانند پیچیده شوند. داشتن یک استراتژی درست از روز اول ورود، ثبت دقیق مدارک و مشورت با متخصصین، می تواند فاصله شما تا دریافت کارت اقامت دائم فنلاند را کوتاه و بی خطر کند. فنلاند کشوری است که به تلاش و صداقت پاداش می دهد؛ با رعایت اصول، این کشور امن و زیبا می تواند خانه همیشگی شما باشد.

امیدواریم این مقاله نقشه راه روشنی برای آینده شما ترسیم کرده باشد. موفقیت در دستان شماست، کافیست قدم هایتان را محکم و هوشمندانه بردارید.